هما ارجمند در مصاف با قانون شريعه!

لوموند، ٢١ اکتبر

آنا پيلاس

تورنتو شهر مليتهاى مختلف. در حومه شمالى در پارکينگ يک رستوان تايلندى هما ارجمند صندوق عقب ماشين اش را باز ميکند و با غرور بسته قنداقى را به من نشان ميدهد. "اين را براى نوزاد زنى که حتى در هنگام باردارى شوهرش کتکش ميزد ميبرم". زنى که لباس سياه زيبايى پوشيده است و بين هر لقمه به غذايش فلفل ميزند به همراه شوخى و اعتقاد کامل از مبارزه اش بنفع زنان و کودکان در مقابل دخالت مذهب صحبت ميکند.

هما ارجمند همان کسى است که دولت استان انتاريو را مجبور کرد سياستش را در رابطه با دادگاههاى مذهبى تغيير داهد. بدون پول و فقط با اتکا به پاکى تمايلش. در پر جمعيت ترين استان کانادا، و در کشورى که ٦٠٠ هزار مسلمان زندگى ميکند، از سال ٢٠٠٣ گروههاى اسلامى درصدد برآمدند تا از حقى که به آنان داده شده بود براى داورى اسلامى در حل اختلافات خانوادگى استفاده کنند. اما نخست وزير ايالت، دالتون مگينتى با اين که در ابتدا موافق بود مجبور به تسليم شد و در ١١ سپتامبر به مخالفت با هر نوع داورى مذهبى و از جمله حکميت اسلامى برآمد.

پناهنده ٥٣ ساله ايرانى، کسى که امروز فرياد ميزند" اين يک پيروزى براى حقوق زنان، حقوق بشر و جامعه بشرى است" براى زنان که قربانى خشونت اند کار ميکند. کسانى که ٩٠ درصدش را مهاجرين مسلمان تشکيل ميدهند. کسانى که اگر از فرهنگ و قوانين حاکم در جامعه شان "کمنيتى" سرپيچى کنند تحت فشار فوق العاده قرار خواهند گرفت. داستان زندگى هما ارجمند خود يک حماسه است. او بعد از اين که تحصيلات خود را در رشته فيزيک پزشکى در انگلستان تمام کرد به تهران برگشت و به تدريس در چندين دانشگاه و کالج پرداخت. در سالهاى ٨٠ تحت رژيم خمينى از طريق فعاليتهاى مخفيانه کوشيد زنان را براى احقاق حقوق شان سازمان دهد و در اين زمينه حتى موفقيتهايى کسب کرد. اما او هميشه پيروز نبوده است. در سال ١٩٨٩ او متوجه ميشود که رژيم درصدد دستگيرى اوست. از اين رو با مدارک جعلى تن به يک سفر وحشتناک ميدهد. با اسب در زمستان و آن هم شب هنگام راهى ترکيه ميشود. سفرى که چهار شب به طول ميانجامد. "وقتى به خاک ترکيه رسيدم همانقدر خوشحال شدم که از تصميم دولت مبنى بر لغو داورى اسلامى شدم". بعد از مدتى در ترکيه تقاضاى پناهندگى سياسى کرده و پس از پذيرش، او انتخاب کرد که به کانادا بيايد. کانادا به اين خاطر که فکر ميکرد از آزادى برخوردار خواهد بود و از راسيسم بخاطر مولتى کالچراليسم خبرى نخواهد بود. او ميگويد اما بعدها فهميدم اين تصور اشتباه بود. در البرتا و بعد انتاريو متوجه شدم جامعه مهاجرين دور خود ديوارى کشيده و بوسيله گروههاى مذهبى کنترل ميشود. به خاطر احترام به فرهنگها ازدواجهاى اجبارى و ازدواج دختران زير سن قانونى جرم محسوب نميشود و يا حتى چند همسرى متداول است. هما ارجمند شديد عصبانى است از اين که مرد مسلمان بخاطر زدن همسرش تا حد کشت فقط اخطار ميگيرد در حالى که مردم سفيد پوست کانادايى به اين خاطر دستگير ميشود و به زندان ميافتد.

جليوس گرى Julius Grey وکيل مشهور در اين اعتقاد که حقوق فرد به هر چيزى بايد ارجح باشد با هما شريک است. او در عين حال از حق سيک ها در پوشيدن ترباين دفاع ميکند ولى با مولتى کالچراليسم که امکان ميدهد حق کمنيتى و اقليتها بر حق فرد برترى داشته باشد شديدا مخالف است.

در سال ٢٠٠٣ مسئله دادگاههاى اسلامى که توسط گروههاى اسلامى پيش کشيده شد چون قطره آبى بود که باعث سر رفتن کاسه شد. "من باورم نميشد" هما ارجمند بخاطرش ميايد. وقتى به دنياى نگاه ميکنيد متوجه ميشويد که اين حرکت جزئى از جنبش عمومى تر است که جريانات اسلامى در همه جا پيش گرفته تا در جامعه رسوخ کنند. از اين رو او تصميم گرفت که يک مبارزه بين المللى را عليه دادگاههايى که بر اساس شريعه ميخواست شکل گيرد به پيش ببرد. او همچون ايران به يک حرک از پايان دست ميزند و با کمک کسانى که در مبارزه او شريک هستند سايتى را بنام www.nosharia.com ايجاد و طومار الکترونيکى تهيه ميکند که در مدت کوتاهى بوسيله هزاران نفر امضا ميشود. حدود ١٠٠ سازمان مدافع حقوق انسان به اين کارزار ميپيوندد. از جمله شوراى زنان مسلمانان کانادا به رياست اليه حق بين که ضمن تحسين کار خستگى ناپذير هما ارجمند ميگويد البته ما افقهاى مختلفى داريم ولى در اين اشتراک داريم که قوانين مذهبى در مسايل خانوادگى دخيل نباشد.

در دسامبر ٢٠٠٤ نتيجه تحقيقات بر سر جدال روى داورى مذهبى ارائه داده ميشود. گزارشى که اين گونه داورى را با يکسرى محکم کاريها مجاز ميداند. اين چون پودر باروتى بود بروى آتش. هما ارجمند فورا اعتراض خود را با اين گزارش اعلام کرد. بدنبال، اعتراض به دادگاههاى اسلامى چه در سطح کانادا و چه در سطح خارج شدت ميگيرد. او با يک کمپيوتر و يک تلفن همراه در اطاق خوابش شروع ميکند جلساتى را از طريق اينترنت در سطح بين المللى سازمان دادن. ليست اى ميل آدرس او به مرز ٢٨٠٠٠ نفر ميرسد. او در مدت چند ماه فشار وسيعى را به دولت اعمال ميکند. "آنها خيلى زود تشخيص دادند که مسئله از بد، بدتر خواهد شد و ما هم تسليم نخواهيم گشت". روز ٨ سپتامبر، تظاهراتهايى در چندين شهر بزرگ کانادا و خارج برپا شد. اين خود فشار زيادى را به دولت آورد چنان که بعد از سه روز نخست وزير انتاريو اعلام کرد که " نه قوانين شريعه خواهد بود و نه قوانين مذهبى. فقط يک قانون براى مردم انتاريو برسميت ميشناسيم".

آيا هما ارجمند ديگر نگران نخواهد بود؟ "وقتى ببينم يک امام را بخاطر به ازدواج درآوردن دختر خردسال و يا ازدواج ترتيب داده شده دستگير کرده اند آنوقت يک نفس راحتى خواهم کشيد".

هما ارجمند در حال حاضر در تدارک سفرى است به اروپا براى ارايه يک سرى سخنرانى. او در ٢٤ اکتبر به پاريس و ٢٦ اکتبر به ليون خواهد رفت تا تجربياتش را با ديگران که بر عليه اسلام سياسى مبارزه ميکنند شريک کند. تجربه اى که اين پيام را با خود دارد "ميتوان مانع آنها شد."

ترجمه

شاهين جهانبگلو